KR:Химия: Алгачкы химиялык түшүнүктɵр - История изменений

Admine2 в 09:36, 22 октября 2018

2018-10-22T09:36:03Z

Admine2: /* Жөнөкөй жана татаал заттар */

2018-09-04T16:28:51Z

‎Жөнөкөй жана татаал заттар

Admine2: /* Молекулалар жана атомдор */

2018-09-04T16:27:36Z

‎Молекулалар жана атомдор

Admine2: /* Аралашмалардан таза заттарды бөлүп алуу жолдору */

2018-09-04T16:22:17Z

‎Аралашмалардан таза заттарды бөлүп алуу жолдору

Admine2: /* Химиялык элементтердин аталышынын маанилери */

2018-09-04T16:19:38Z

‎Химиялык элементтердин аталышынын маанилери

Admine2: /* Химиялык элементтердин аталышынын маанилери */

2018-09-04T16:18:29Z

‎Химиялык элементтердин аталышынын маанилери

Admine2: /* Химиялык элементтерди белгилениши */

2018-09-04T16:16:04Z

‎Химиялык элементтерди белгилениши

Admine2: /* Химиялык элементтер */

2018-09-04T16:13:24Z

‎Химиялык элементтер

Admine2: /* Химиялык элементтер */

2018-09-04T16:12:00Z

‎Химиялык элементтер

Admine2: /* Атом–молекулалык окуу */

2018-09-04T16:08:32Z

‎Атом–молекулалык окуу

@@ Строка 428: / Строка 428: @@
 <div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="margin-top:20px">Тестти</div>
 </div>
-<a href="/mediawiki/docs/Tests/Chemistry/Kyr/Первичные представления/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти|link=]]</div></a>
+<a href="/docs/Tests/Chemistry/Kyr/Первичные представления/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти|link=]]</div></a>
 </div>
 </div>

@@ Строка 120: / Строка 120: @@
 Бир түрдүү атомдордон турган жөнөкөй заттарды (H<sub>2</sub>, O<sub>2</sub>,Cl<sub>2</sub>, P, Na, Cu, Au) жана ар түрдүү атомдордон турган татаал заттарды (H<sub>2</sub>O,NH<sub>3</sub>, OF<sub>2</sub>, H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>, MgCl<sub>2</sub>,K<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>) айрымалап бөлүшөт.
-{{center-p|[[file:Горение сахара KG.png|550px|Сахарозанын ажырашы]]}}
+{{center-p|[[file:Gorenie saxarozKG.png|550px|Сахарозанын ажырашы]]}}
 Биз сахарозаны (C<sub>12</sub>H<sub>22</sub>O<sub>11</sub>) пробиркага салып, спирт шамына ысытабыз. Сахароза адегенде балкып эрийт да, карамелдин жытын бөлүп чыгаруу менен  өнү күнүрттөнө баштайт. Тынымсыз ысытуунун натыйжасында, сууну бөлүп чыгарып, кара түстөгү көмүргө чейин ажырайт.
-{{center-p|[[file:Простое и сложное вещество KG.png|550px|Жөнөкөй жана татаал заттар]]}}
+{{center-p|[[file:Prostoe i slojnoe veshKG.png|550px|Жөнөкөй жана татаал заттар]]}}
 <big>'''Жыйынтык:'''</big>

@@ Строка 88: / Строка 88: @@
 Молекулалардын атомдордон түзүлөөрүн көптөгөн химиялык реакциялар аркылуу далилдөөгө болот. Мисалы, суу аркылуу турактуу электр тогун өткөрсөк, Гофман аппаратынын '''биринчи түтүгүнө''' газ бөлүнүп чыгат. Ага чычаланы алып келсек, ал жарык жалын чыгарып күйөт. Демек, бул газ – ''кычкылтек'' болуп саналат. Аппараттын экинчи түтүгүнɵ андан эки эсе көп чогулган газга чала күйгɵн чычаланы жакындатсак, ал газ күйөт. Бул газ – ''суутек'' болуп саналат.
-{{center|[[file:Модел молекулы 2 KG.png|500px|Суунун электр тогунун таасири астында ажырашы]]}}
+{{center|[[file:Molekula vod 2KG.png|500px|Суунун электр тогунун таасири астында ажырашы]]}}
 Бул кубулушту төмөнкүдөй түшүндүрүугө болот: Суунун молекуласы суутектин эки жана кычкылтектин бир атомунан турат. Суу аркылуу электр тогун өткөргөндө, суунун молекуласы кычкылтектин жана суутектин атомдоруна ажырайт.
 Андан кийин атомдор эки–экиден кошулат да, суунун эки молекуласынан кычкылтектин эки атомдуу бир молекуласы жана суутектин эки атомдуу эки молекуласы пайда болот.
-{{center|[[file:Модел молекулы 1 KG.png|500px|Суунун электр тогунун таасири астында ажырашы]]}}
+{{center|[[file:Molekula vod 1KG.png|500px|Суунун электр тогунун таасири астында ажырашы]]}}
 Молекула жана атом деген эмне?
 <div class="textblock">'''Молекула''' – бул көп заттардын өтө майда бөлүкчөлөрү, алардын курамы жана химиялык касиеттери берилген заттардыкындай эле болот. Молекулалар–химиялык жактан бөлүнө турган бөлүкчөлөр, алар химиялык реакция убагында ажырашат.</div>

@@ Строка 70: / Строка 70: @@
 {{center|[[Файл:Разделение смесей.mp4|750px]]}}
 <br>
-{{center|[[Файл:Разделение смесей Infographics KG.png|750px|Аралашмалардан таза заттарды бөлүп алуу жолдору]]}}
+{{center|[[Файл:Razdel smesei InfographicKG.png|750px|Аралашмалардан таза заттарды бөлүп алуу жолдору]]}}
 <br clear=all /><div class="light" style="float:right;>[[#Начало|В начало]]</div><br clear=all />

@@ Строка 279: / Строка 279: @@
 <li>{{center-p|[[file:Ugarni gaz.png|115px|Көмүртектин (IV) оксиди (ис газы)]]}}</li>
 </ul>
-{{left-p|[[file:Кислород в воде.jpg|250px|class=show-for-large-up|Суудагы кычкылтек]]}}
+{{left-p|[[file:Kislorod v vode.jpg|250px|class=show-for-large-up|Суудагы кычкылтек]]}}
-{{center|[[file:Кислород в воде.jpg|250px|class=hide-for-large-up|Суудагы кычкылтек]]}}
+{{center|[[file:Kislorod v vode.jpg|250px|class=hide-for-large-up|Суудагы кычкылтек]]}}
 Бирок, суунун жана ис газынын курамына кычкылтек жөнөкөй зат катары эмес, атом катары кирет. Демек, кычкылтек атому менен дем алууга мүмкүн эмес. Мисалы, балыктар суунун молекуласындагы кычкылтек менен эмес, сууда эриген кычкылтек менен дем алышат.
@@ Строка 286: / Строка 286: @@
 <ul class="large-block-grid-2 small-block-grid-1">
-<li>{{center-p|[[file:Кислород.png|250px|Кычкылтек]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Kislorod.png|250px|Кычкылтек]]}}</li>
-<li>{{center-p|[[file:Озон.png|250px|Озон]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Ozon.png|250px|Озон]]}}</li>
 </ul>

@@ Строка 274: / Строка 274: @@
 Химиялык '''элемент''' менен '''жөнөкөй затты''' айрымалоо үчүн жөнөкөй жана татаал заттардын касиеттерин салыштырып көрүү керек. Мисалы, кычкылтекти жөнөкөй зат катары мүнөздөсөк, ал өңсүз, түссүз, күйүүгө жардам берген, дем ала турган газ. Кычкылтек жөнөкөй заты кычкылтектин молекуласынан, ал эми молекула эки атомдон турат. Ошону менен бирге эле кычкылтек көмүртектин (II) оксидинин (ис газы) жана суунун курамына кирет.
 <ul class="large-block-grid-4 small-block-grid-2">
-<li>{{center-p|[[file:Вода.png|110px|Суу]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Voda.png|110px|Суу]]}}</li>
-<li>{{center-p|[[file:Водород.png|100px|Суутек]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Vodorod.png|100px|Суутек]]}}</li>
-<li>{{center-p|[[file:Кислород.png|100px|Кычкылтек]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Kislorod.png|100px|Кычкылтек]]}}</li>
-<li>{{center-p|[[file:Угарный газ.png|115px|Көмүртектин (IV) оксиди (ис газы)]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Ugarni gaz.png|115px|Көмүртектин (IV) оксиди (ис газы)]]}}</li>
 </ul>
 {{left-p|[[file:Кислород в воде.jpg|250px|class=show-for-large-up|Суудагы кычкылтек]]}}

@@ Строка 153: / Строка 153: @@
 === Химиялык элементтерди белгилениши ===
 <ul class="large-block-grid-2 small-block-grid-1">
-<li>{{center-p|[[file:Берцелиус.jpg|200px|Берцелиус, Йёнс Якоб]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Bercelius.jpg|200px|Берцелиус, Йёнс Якоб]]}}</li>
 <li>XIX кылымдын башында швед окумуштуусу Й.Я. Берцелиус химиялык элементтерди алардын латынча аталышынын биринчи эки тамгасы менен белгилөөнү сунуштаган.</li>
 </ul>

@@ Строка 148: / Строка 148: @@
 <ul class="large-block-grid-2 small-block-grid-1">
 <li>{{center-p|[[file:Dalton.jpg|200px|Джон Дальтон]]}}</li>
-<li>{{center-p|[[file:Simvol daltona.jpg|150px|]]}}</li>
+<li>{{center-p|[[file:Simvol daltona.jpg|150px|Дальтон системасы]]}}</li>
 </ul>

@@ Строка 104: / Строка 104: @@
 === Атом–молекулалык окуу ===
-<div class="show-for-large-up">{{right-p|[[file:Ломоносов.jpg|150px|Ломоносов, Михаил Васильевич]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{right-p|[[file:Lomanosov.jpg|150px|Ломоносов, Михаил Васильевич]]}}</div>
-<div class="show-for-small-only">{{center-p|[[file:Ломоносов.jpg|250px|Ломоносов, Михаил Васильевич]]}}</div>
+<div class="show-for-small-only">{{center-p|[[file:Lomanosov.jpg|250px|Ломоносов, Михаил Васильевич]]}}</div>
 Атом–молекулалык окуу улуу орус окумуштуусу Михаил Васильевич Ломоносов (1711 – 1765 жж.) тарабынан өнүктүрүлүп, колдонулган. Ломоносовдун окуусунун негизи төмөнкү жоболордо берилген: