KR:Тарых: Тарых илими - История изменений

Admine2 в 08:38, 22 октября 2018

2018-10-22T08:38:42Z

Admine2: /* Библиография */

2018-09-06T04:07:23Z

‎Библиография

Admine2: /* Биз тарыхый карталардын кандай түрлөрүн учуратабыз? */

2018-09-06T03:58:27Z

‎Биз тарыхый карталардын кандай түрлөрүн учуратабыз?

Admine2: /* Тарыхый карта деген эмне? */

2018-09-06T03:56:30Z

‎Тарыхый карта деген эмне?

Admine2: /* Тарыхый картография */

2018-09-06T03:53:48Z

‎Тарыхый картография

Admine2: /* Этнография */

2018-09-06T03:52:44Z

‎Этнография

Admine2: /* Этнография */

2018-09-06T03:52:11Z

‎Этнография

Admine2: /* Тарыхый жыл баяндары жана хроника */

2018-09-06T03:46:18Z

‎Тарыхый жыл баяндары жана хроника

Admine2: /* Тарыхый жыл баяндары жана хроника */

2018-09-06T03:42:52Z

‎Тарыхый жыл баяндары жана хроника

Admine2: /* Жазуу тарыхы */

2018-09-06T03:40:46Z

‎Жазуу тарыхы

@@ Строка 683: / Строка 683: @@
 <div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="margin-top:20px">Тестти өтүңүз</div>
 </div>
-<a href="/mediawiki/docs/Tests/History/Kyr/Историческая наука (Опубликован)/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
+<a href="/docs/Tests/History/Kyr/Историческая наука (Опубликован)/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
 </div>
 </div>
 {{lang|История: Историческая наука}}

@@ Строка 636: / Строка 636: @@
 <ul class="example-orbit" data-orbit="" data-options="animation:slide; pause_on_hover:true; animation_speed:500; navigation_arrows:true; resume_on_mouseout: true; timer_speed:4500;" >
    <li class="active">
-     [[Image:Лента времени1KG.jpg|slide 1]]
+     [[Image:Lenta1KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
    <li>
-     [[Image:Лента времени2KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta2KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени3KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta3KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени4KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta4KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени5.JPG|slide 2]]
+     [[Image:Lenta5.JPG|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени6KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta6KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени7KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta7KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Лента времени8KG.jpg|slide 2]]
+     [[Image:Lenta8KG.jpg|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>

@@ Строка 487: / Строка 487: @@
 === Биз тарыхый карталардын кандай түрлөрүн учуратабыз?  ===
-{{center|[[file:Картография №3KG.jpg|600px]]}}<br clear /all>
+{{center|[[file:Kartografia3KG.jpg|600px]]}}<br clear /all>
 Тарых сабактарында окуу китептериндеги карталарга кошумча түрдө силер тарыхый карталар топтолгон атластарды пайдаланасыңар.<br>
 {{center|[[file:Kartografiyaatlas.jpg|600px]]}}<br clear /all>

@@ Строка 440: / Строка 440: @@
-{{center|[[file:Картография №2KG.jpg|600px]]}}<br clear /all>
+{{center|[[file:Kartografia2KG.jpg|600px]]}}<br clear /all>
 '''Тарыхый жана географиялык карталардын айырмасы'''
 <gallery mode="packed-hover widths="250px" heights="200px">

@@ Строка 329: / Строка 329: @@
 <div class="textblock">Тарыхта болуп өткөн окуялар мезгил жана мейкиндик аркылуу каралат. Карта дайыма ар кандай объектинин жайгашкан жерин аныктоого жардам берет. </div> <br clear="all" />
 Адам дүйнө менен тааныша баштагандан тартып эле карта түзө баштаган. Карта түзүү жана пайдалануу зарылчылыгы байыркы мезгилде эле пайда болгон. Алар бизди курчаган дүйнөдө туура багыт алуу үчүн: аңчылыкка ыңгайлуу жерлерди, чөбү көп жайыттарды, адамдар жайгашкан жерлерди, ошондой эле чыйырларды, жолдорду, суу нугун билүү үчүн зарыл болгон.
-{{right|[[file: Историческаякарта.jpg|250px]]}}
+{{right|[[file:Historykarta.jpg|250px]]}}
 Дүйнөдөгү бизге белгилүү болгон эң байыркы карта Вавилондон табылган (б.з.ч.6-к.), дүйнөнүн борборунда Вавилон падышалыгы жайгашып турат. Анын айланасын “ачуу суу” каптаган. Суулардын өйүзүндөгү 7 чекит – адам жете албай турган аралдар.<br>
 Карталар бизди курчаган дүйнө жөнүндө билимибизди кичинеден топтоого жана аны башкаларга берүүгө жардам берген. Объектилердин жер бетине жайгашуусун жана алардын ортосундагы аралыкты көрсөтүү зарыл болгон. Бара-бара карталар жер аянттарын өлчөө, ири курулуштарды: сугат каналдарын жана пирамидаларды долборлоо үчүн, асыл металлдарды казып алуу, багыттарды, деңизде сүзүүчүлөрдүн маршруттарын аныктоо үчүн жана албетте согуш аракеттерин жүргүзүү жана коргоно турган сепилдерди салуу үчүн зарыл болгон. <br>

@@ Строка 288: / Строка 288: @@
 <li>{{center|[[file:Balvevrope.jpg|250px|Европадагы бий салтанаты]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Европадагы бий салтанаты </div></li>
 </ul>
-{{left|[[file: Мывсеразные.jpg|250px]]}}
+{{left|[[file:Raznye.jpg|250px]]}}
 Кандайдыр, бөлөк жерге же бөлөк өлкөгө барганда андагы адамдар биздин мекендеги адамдардай эмес, өздөрүн башкача алып жүргөнүн байкайбыз. Эмне үчүн мейманга келгенде үй ээси айым бизди башкача сыйлайт? Эмне үчүн кимдир бирөөгө бир ыр  жакса, кээ бирөө таптакыр башка ырды жактырат? <br>
 Демек, биз кандай болсо да, бири-бирибизден айырмаланып турабыз. Ошондуктан, бири-бирибизди түшүнүү оңой эмес. Ошон үчүн калкыбыздын толеранттуу, бири-бирин сыйлай билген коомдо жашасын үчүн биз өз элибиздин тарыхын жана маданиятын эле жакшы билбей, бөлөк элдердин да тарыхы менен маданиятын жакшы билүүбүз зарыл.  <br>

@@ Строка 284: / Строка 284: @@
 Көп учурда элдик салттар турмушта унутулуп калды, азыр алардын орду карнавалдарда жана инсценировакларда калды деп айтышат. <br clear="all" />
 <ul class="large-block-grid-3 small-block-grid-2">
-<li>{{center|[[file: Бешиктой.jpg|250px| Бешик той]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Бешик той</div></li>
+<li>{{center|[[file:Toi.jpg|250px| Бешик той]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Бешик той</div></li>
-<li>{{center|[[file: Масленница.jpg|250px| Масленница]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Масленница</div></li>
+<li>{{center|[[file:Maslenica.jpg|250px| Масленница]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Масленница</div></li>
-<li>{{center|[[file: Баллы в европе.jpg|250px| Баллы в европе]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Европадагы бий салтанаты </div></li>
+<li>{{center|[[file:Balvevrope.jpg|250px|Европадагы бий салтанаты]]}} <div style="color:blue; text-align:center">Европадагы бий салтанаты </div></li>
 </ul>
 {{left|[[file: Мывсеразные.jpg|250px]]}}
@@ Строка 294: / Строка 294: @@
 <div class="textblock">Жер жүзүндө жашаган элдерди иликтеп, изилдеген илимпоздор этнограф деп аталат. “Этнография” деген сөз байыркы гректин: “этнос” (эл) жана “графо” (баяндайм) деген эки сөзүнөн турат; сөзмө-сөз которгондо – “элди баяндоо”. Этнографтар элдерди изилдөө үчүн  саякатка чыгат. </div> <br clear="all" />
 <ul class="large-block-grid-3 small-block-grid-2">
-<li>{{center|[[file: Этонграфия1KG.jpg|250px]]}}</li>
+<li>{{center|[[file:Etno1KG.jpg|250px]]}}</li>
-<li>{{center|[[file: Этонграфия2KG.jpg|250px]]}}</li>
+<li>{{center|[[file:Etno2KG.jpg|250px]]}}</li>
-<li>{{center|[[file: ЭтноKG.jpg|250px]]}}</li>
+<li>{{center|[[file:EtnoKG.jpg|250px]]}}</li>
 </ul>
 Этнографиянын предмети – элдердин келип чыгышын, жайгашуусун, окшоштуктарын жана айырмачылыктарын изилдөө, мезгилдин өтүшү менен элдерге мүнөздүү белгилердин кандайча өзгөргөндүгүн изилдөө ... Этнография – өз алдынча илим – ал бир нече илимдин кошулуп, айкалышкан жеринде тургансыйт. Анда илимдер бир кыйла, алардын негизгилери – экөө: география жана тарых. <br>
 Эмне үчүн география? Анткени, баардык элдер белгилүү бир географиялык чөйрөдө, дүйнөнүн кайсы бир бөлүгүндө, тоолуу райондордо же өрөөндөрдө, өтө ысык чытырман токойлордо же тетирисинче өтө суук болгон жер шарынын уюлдарында жашайт. Ушунун баардыгы алардын жашоо-турмушунун мүнөзүнө жана өнүгүү деңгээлине, ошондой эле кылган ишине жана каада-салттарына жана да тышкы турпатына изин калтырбай койбойт.  <br>
 Этнографиянын жөнөкөй негиздерин үйрөнүү Силерге көп маданияттуу чөйрөгө аралашууга жана башка элдин маданияты үчүн жол берилбей турган жана мазактоо катары кабыл алынышы мүмкүн болгон чоң жаңылыштыктарга жол бербөөгө жардам берет. <br>
 === Нумизматика — бул тыйындар жөнүндөгү илим ===
 {{left|[[file: Monety.jpg|250px]]}}

@@ Строка 267: / Строка 267: @@
 Анналдар өздөрүнүн азыркы атын римдиктерден алган, башында ал Римде жогорку жрецтин резиденциясынын алдында коюлган тактача аталган.<br>
 Ага маанилүү окуялардын (мисалы, күндүн тутулушу) датасы, эң башкы чиновниктердин аттары жана эң маанилүү жаңылыктар (согуш) жөнүндө кабарлар жазылган. Кийин алар 80 китептен турган “Улуу анналга” жазыла баштаган. .<br>
-{{right|[[file:Анналы 2 структураKG.jpg|250px]]}}
+{{right|[[file:AnalystrukturaKG.jpg|250px]]}}
 Рим адабияттарында орто кылымдагы окуялар жөнүндө кыскача жыл баяндары да аннал атала баштаган. Мында Рим негизделгенден берки тарыхы жазылып турган. Ар бир тарыхый мезгилди жазуунун өзгөчө так структурасы болгон. <br>
 Анналдардын өзгөчөлүгү көптөгөн так маалыматтар катталып, окуяларга баа берүү, тактоо аз болгон эмес. Мына ошондуктан, анналдар азыркы тарыхчылар үчүн өтө баалуу булак болуп саналат. <br>
 Жыл эсептөө жазмасынын кийинки анналы катары Хроника саналат. Хроника тарыхый чыгарма катары Рим империясынын кийинки учурда пайда болуп, Византияда жана Батыш Европада өнүккөн. Мындай алганда Хрониканын анналдан айырмасы көп учурда тарыхый чыгарма аталып, анда окуялар мазмуну жагынан кыйла кеңири баяндалган. <br clear="all" />
-{{left|[[file: Русский летописьKG.jpg|250px]]}}
+{{left|[[file:RuskiiletopisKG.jpg|250px]]}}
 Жыл эсептөө байыркы орус маданиятына таандык. Орус жыл эсептөөсү – Россиянын тарыхы жана башка чыгыш Славян жериндеги Петрге чейинки мезгил боюнча негизги жазма булак.
 Эмгек куралдарын, идиштердин сыныгын, куралдарды, тыйын, кооздук буюмдарын ж.б. табышкан. <br>
 Орус жыл баянынын башталышы XI кылымга таандык болсо да, жыл баяндарын жазуу IX башталган. Көпчүлүк жыл баяндарынын түп нускалары сакталбай, алардын көчүрмөлөрү, бир аз кайра иштелип чыккан, XIV-XVIII кылымдарга таандык тизмелери сакталган. Тизме катары биз бөлөк булактардан көчүрүлгөн жазмаларды билебиз.<br clear="all" />
-{{right|[[file: АрхеологияKG.jpg|250px]]}}
+{{right|[[file:ArheologiyKG.jpg|250px]]}}
 '''Археология''' – байыркылар жөнүндөгү илим. Ал жашоо-турмуш калдыктары жана адамдардын ишмердиги боюнча тарыхты окуп үйрөнөт. <br>
 Казуу иштерин жүргүзгөн окумуштууларды археолог деп аташат. Алар: “Бизге байыркы адамдын сөөгүн көрсөтсөң, биз анын кандай экенин, байыркы адамдын буюмдарын бизге көрсөтсөңөр, биз алардын эмне иш кылганын, эмне жасоо колунан келерин айтып беребиз”,-дешет.<br>

@@ Строка 254: / Строка 254: @@
 Жазма булактардын ичинде жыл эсептөөдө тарыхый жазуулар тарых илиминде эң маанилүү роль ойнойт жана ал тарыхтын  этаптарында  ар кайсы өлкөдө ар башкача аталган. Аларды анналдар, хроника жана жыл баяны (летопись) аташкан. <br clear="all" />
 <ul class="large-block-grid-2 small-block-grid-2">
-<li>{{center|[[Файл:Летопись1KG.jpg|450px]]}}</li>
+<li>{{center|[[Файл:Letopis1KG.jpg|450px]]}}</li>
-<li>{{center|[[Файл:Летопись2KG.jpg|450px]]}}</li>
+<li>{{center|[[Файл:Letopis2KG.jpg|450px]]}}</li>
 </ul>
 Орус жыл баянынын байыркы аналогу болуп анналдар эсептелет. Жазуу тарыхынын мындай бирден бир байыркы формасы египеттиктерде, шумерлерде, перстерде, кытайларда, байыркы гректер менен римдиктерде болгон. <br clear="all" />

@@ Строка 231: / Строка 231: @@
 <ul class="example-orbit" data-orbit="" data-options="animation:slide; pause_on_hover:true; animation_speed:500; navigation_arrows:true; resume_on_mouseout: true; timer_speed:4500;" >
    <li class="active">
-     [[Image:ПРЕДМЕТНОЕ ПИСЬМО.JPG|slide 1]]
+     [[Image:Predmetnoepismo.JPG|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
    <li>
-     [[Image:Пиктография.JPG|slide 2]]
+     [[Image:Pictografia.JPG|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>
    </li>
 <li>
-     [[Image:Идеографическое письмо.JPG|slide 2]]
+     [[Image:Ideograficheskoepismo.JPG|slide]]
      <div class="orbit-caption">
       </div>