KR:Математика: Натуралдык сандар менен болгон амалдар - История изменений

Admine2 в 08:52, 22 октября 2018

2018-10-22T08:52:07Z

Msu05 в 09:59, 2 сентября 2018

2018-09-02T09:59:12Z

Admine2: /* Библиография */

2018-08-23T13:29:41Z

‎Библиография

Azim в 07:16, 19 августа 2018

2018-08-19T07:16:49Z

Azim: /* Бир нече амалдарга мисалдар */

2018-08-07T13:15:56Z

‎Бир нече амалдарга мисалдар

Azim: /* Кемитүүнүн касиеттери */

2018-08-07T13:14:19Z

‎Кемитүүнүн касиеттери

Azim: /* Кошуунун касиеттери */

2018-08-06T02:58:16Z

‎Кошуунун касиеттери

Msu05: /* Библиография */

2018-08-02T16:32:59Z

‎Библиография

Admine2 в 05:44, 5 июля 2018

2018-07-05T05:44:33Z

Msu05: /* Библиография */

2018-05-22T16:33:20Z

‎Библиография

@@ Строка 268: / Строка 268: @@
 <div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="margin-top:20px">Тестти өтүңүз</div>
 </div>
-<a href="/mediawiki/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Действия над натуральными числами/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
+<a href="/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Действия над натуральными числами/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
 </div>
 </div>
 {{lang|:Математика: Действия над натуральными числами}}

@@ Строка 5: / Строка 5: @@
 Натуралдык сандар үчүн кийинки амалдар аныкталган: кошуу, кемитүү, көбөйтүү, бөлүү, даражага көтөрүү жана тамырдан чыгаруу.  Эки  амалдын негизинде  гана натуралдык сандарды алышат. Ал кошуу жана көбөйтүү амалы.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Действия_над_натуральными_числами_кырг_яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Deystviya_nad_natural_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Действия_над_натуральными_числами_кырг_яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Deystviya_nad_natural_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
 '''Арифметикалык аракеттердин касиети'''
@@ Строка 37: / Строка 37: @@
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Примеры 1 действия над нат числами кырг яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_1_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Примеры 1 действия над нат числами кырг яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_1_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
@@ Строка 65: / Строка 65: @@
                                 a − a = О.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 действия над натуральными числами кырг яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_2_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 действия над натуральными числами кырг яз.gif|600px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_2_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
@@ Строка 103: / Строка 103: @@
 .	Санды эки сандын көбөйтүндүсүнө көбөйтүү үчүн, алгач биринчи көбөйүүчүгө көбөйтүп, пайда болгон санды экинчи санга көбөйтсө болот.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример_3_действия_над_натуральными_числами_кырг_яз_.gif|600px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_3_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример_3_действия_над_натуральными_числами_кырг_яз_.gif|600px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_3_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
@@ Строка 120: / Строка 120: @@
                            a : b = (a • k) : (b • k), где k — любое натуральное число.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 4 действия над натуральными числами кырг яз .gif|600px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_4_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 4 действия над натуральными числами кырг яз .gif|600px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_4_Deystviya_nad_nat_numbers_kyrg.gif|600px]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
@@ Строка 141: / Строка 141: @@
 Мисалы:  маселенин маанисин табабыз.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример_алгоритм_порядок_действий_к_т.png|400px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_poryadok_act_kyrg.png|400px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример_алгоритм_порядок_действий_к_т.png|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Example_poryadok_act_kyrg.png|400px]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
@@ Строка 192: / Строка 192: @@
 Ордо улуттук оюнунда (Хандын байгесине жетүү үчүн күрөш, кыргыздардын чоңдор үчүн эмоцианалдуу оюну), балдар оюнунда чүкө өкчөмөйдө математикалык  кошуу, көбөйтүү амалдары оозеки бирдин учу-беш, бирдин учу – беш чүкө, бирдин учу бир-алты чүкө, бирдин учу эки-жети чүкө, экинин учу- он чүкө, экинин учу төрт- он төрт чүкө, бештин учу-жыйырма беш чүкө, кырктын учу-эки жүз чүкө болуп эсептелген.
-{{center|[[Файл:Игра в альчики.jpg]]}}
+{{center|[[Файл:game_alchik.jpg]]}}
@@ Строка 205: / Строка 205: @@
 Оюнчулардын эсеби жана тактикасы алардын ар биринин туура эмес жүрүш жасабоосу жана ошону менен бирге берки тарапка көп упай топтошуна мүмкүнчүлүк бериши болгон. Ойноп жаткан эки оюнчунун кимиси аналитикалык акылга жана куу акылман жүрүштөргө ээ болсо ошол гана жеңүүчү болгон.
-{{center|[[Файл:Игра тогуз коргоол.jpg]]}}
+{{center|[[Файл:game_toguz_korgool.jpg]]}}
 Башка, татаалыраак оюн “Тогуз кумалак”. Байыркы кыргыздардын оюну “Чатыраш” делинген:
@@ Строка 225: / Строка 225: @@
 Мындай татаалдаштыруунун эмне кереги бар деп сиздер сурайсыздар. Баарыбыздын чөнтөк телефонубузда эсептегич (калькулятор) бар эмеспи. Ооба, көйгөй жок, бирок телефонуңуздун зарядкасы өчүп калган абалды элестетсеңиз  сиз дүкөндөгү акылы жок адам көрүнгүңүз келбейби же кайырма акчаны туура алгыңыз келеби? Анда сизди кантип тез эсептөөгө үйрөнүүнүн айлаларын ачуучу видео сюжетти көрүүгө чакырабыз.
-{{center|[[Файл:Как_быстро_умножить..кырг_яз.mp4|450px]]}}
+{{center|[[Файл:Kak_nauchitsya_bystro_count_kyrg.mp4|450px]]}}
@@ Строка 242: / Строка 242: @@
 <ul class=" example-orbit" data-orbit="" data-options="animation:slide; pause_on_hover:true; animation_speed:500; navigation_arrows:true; resume_on_mouseout: true; timer_speed:4500;" >
    <li class="active">
-     [[file:Кроссворд_кырг_яз.jpg|450px]]
+     [[file:Krossword_kyrg.jpg|450px]]
    </li>
   <li>
-     [[file:Ответы_кроссворд_кырг_яз.jpg|450px]]
+     [[file:Krossword_answers_kyrg.jpg|450px]]
    </li>
 </ul>
@@ Строка 261: / Строка 261: @@
 Силердин көңүлүңөрдү  сандар менен эң кеңири тараган макал лакаптарга буралы.
-{{center|[[Файл:Пословицы_2.jpg]]}}
+{{center|[[Файл:Poslovisy_2_kyrg.jpg]]}}
 </div>

@@ Строка 263: / Строка 263: @@
 {{center|[[Файл:Пословицы_2.jpg]]}}
 </div>
 </div>
 {{lang|:Математика: Действия над натуральными числами}}

@@ Строка 199: / Строка 199: @@
 <center>''Эки атасы бар,'' <br>
 ''Он сегиз энеси бар.''<br>
-''Бир жуз алтымыш эки баласы бар.''<br><br>
+''Бир жүз алтымыш эки баласы бар.''<br><br>
 Оюндун жүрүшү кийинкиче: эки оюнчу кезек менен коргоолдорду айлантып салып чыгат. Утуп алган коргоолдорун алар өздөрүнүн казанбагына чогултушат. Оюн ар бир оюнчудан чоң эркти жана өжөрлүктү талап кылат, башкысы акылдын ачбай чыңалышы керек.  Оюндун жүрүшүндө өнөктөштөр акылы менен бири биринин кийинки жүрүшүн же өнөктөшүнүн кийинки оюн арифметикалык амалдардын  баардык төрт түрүн тең  бир эле маалда пайдалана эсептешкен.
@@ Строка 241: / Строка 236: @@
 </div>
-Кроссворд деген эмне?  Сөздөр менен ойнолуучу интелектуалдык оюн Кроссворд деп аталат. Ал эске тутууну жакшыртат, ой жүгүртүү маданиятына  жана жетпей жаткан маалыматты издөөгө үйрөтөт. Кроссвордду толтуруу мезгилинде сиз билген билимиңизди бекемдеп, ошондой эле сизде эстеп калуу сезимиңиз иштеп материалды эффективдүү эстеп калууга жардам берет.
+Кроссворд деген эмне?  Сөздөр менен ойнолуучу интеллектуалдык оюн Кроссворд деп аталат. Ал эске тутууну жакшыртат, ой жүгүртүү маданиятына  жана жетпей жаткан маалыматты издөөгө үйрөтөт. Кроссвордду толтуруу мезгилинде сиз билген билимиңизди бекемдеп, ошондой эле сизде эстеп калуу сезимиңиз иштеп материалды эффективдүү эстеп калууга жардам берет.
 Ошондо, сиз торчодогу тигинен баардык сөздөрдү жазуу мененсандар менен болгон арифметикалык амалдардын аталышын аласыз.
@@ Строка 263: / Строка 258: @@
 Кылымдар бою эл ичинде акылдуу макал лакаптар айтылып келген. Аларда кылымдан кылымга негизги турмуштук мааниси сакталып келатат. Сандардын макал лакаптарда колдонулушу адамдардагы байыркы убактан берки сандык эсептин өсүшүн сүрөттөйт. Макалдардагы эсептер өзгөчө мааниге ээ, анткени  ар бир сан мурун кандайдыр бир  башкача түшүнүктү берген.
-Макалдарда ар түрдүү сандар кездешет, бирок көбүнчө 1 ден 9 га чейинки сандар көбүрөөк.  Алардын мааниси ар кандай болушу жана талаш абалды мүнөздөшү  мүмкүн. Буга мисал катары “согуш талаасындагы бирөө ал аскер эмес” дегенди алсак болот. Бул жерде ал кандай гана эр жүрөк кыйын болбосун, көйгөйдү башка бирөөнүн жардамы менен гана чече алаары айтылып жатат.
+Макалдарда ар түрдүү сандар кездешет, бирок көбүнчө 1 ден 9 га чейинки сандар көбүрөөк. Алардын мааниси ар кандай болушу жана талаш абалды мүнөздөшү  мүмкүн. Буга мисал катары “согуш талаасындагы бирөө ал аскер эмес” дегенди алсак болот. Бул жерде ал кандай гана эр жүрөк кыйын болбосун, көйгөйдү башка бирөөнүн жардамы менен гана чече алаары айтылып жатат.
 Силердин көңүлүңөрдү  сандар менен эң кеңири тараган макал лакаптарга буралы.

@@ Строка 137: / Строка 137: @@
 Маселедеги  амалдарды чыгаруунун эрежеси
-Маселеде, берилген ар кандай амалдарда алгач кашаанын ичиндеги амалдар чыгарылат, андан соң чоңунан кичинесине карай: даражасы-бөлуу-көбөйтүү-кошуу-алуу
+Маселеде, берилген ар кандай амалдарда алгач кашаанын ичиндеги амалдар чыгарылат, андан соң чоңунан кичинесине карай: даражасы-бөлүү-көбөйтүү-кошуу-алуу
 Мисалы:  маселенин маанисин табабыз.
@@ Строка 145: / Строка 145: @@
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div>
 ==Глоссарий==

@@ Строка 45: / Строка 45: @@
 .	Сандардын суммасынан кемитүүнүн касиети:
 Сандардын суммасынан кемитүү үчүн биринчи кошулуучуну кемитип, андан келип чыккан сандан экинчи кошулуучуну кемиткенге барабар.
-                     a − (b + c) = (a − b) – c     или     a − (b + c) = (a − с) – b.
+                     a − (b + c) = (a − b) – c     же     a − (b + c) = (a − с) – b.
 .	(a − b) − c туюнтмасындагы кашаалар эч кандай мааниге ээ эмес, аларды алып таштасак да болот.
@@ Строка 55: / Строка 55: @@
                                (a + b) − c = (a − c) + b (эгерде a > c же а = с)
-                                                         или
+                                                         же
                                   (a + b) − c = (b − c) + a (эгерде b > c же b = с)

@@ Строка 15: / Строка 15: @@
 ==Кошуунун касиеттери==
-.	Кошуунун орун которуу касиети: орун алмашуудан сумма өзгөрбоөйт.
+.	Кошуунун орун которуу касиети: орун алмашуудан сумма өзгөрбөйт.
                                      a + b = b + a.
 Бул барабардыкта a жана b каалаган натуралдык жана 0 мааниге ээ боло алат.
@@ Строка 24: / Строка 24: @@
                                  (a + b) + c = a + (b + c)
-Үч сандын суммасынын натыйжасы кашаалардын кандай койгонуна көз каранды эмес, керек болсо кашаалары жок эле кошсо да болот, айталы, a + b + с.
+Үч сандын суммасынын натыйжасы кашаалардын кандай койгонунан көз каранды эмес, керек болсо кашаалары жок эле кошсо да болот, айталы, a + b + с.
                                  (a + b) + c = a + (b + c) = a + b + c
@@ Строка 31: / Строка 31: @@
 .	Кошуудагы нөлдүн касиети
-Эки натуралдык сандын суммасы дайыма ар бир кошулуучудан чоң болот. Бирок ал мындай болбойт, эгерде кошулуучунун бирөө нөл болсо.
+Эки натуралдык сандын суммасы дайыма ар бир кошулуучудан чоң болот. Бирок, эгерде кошулуучунун бирөө нөлгө барабар болсо анда ал касиет орундалбайт.
 Эгерде санга нөлдү кошсо ал сандын өзү келип чыгат.

@@ Строка 185: / Строка 185: @@
 <div class="shadow radius sbstyle">
 <div class="row">
-<div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="background-color:lightgrey;">Математика в национальных играх кыргызов</div>
+<div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="background-color:lightgrey;">Математика кыргыздардын улуттук оюндарында</div>
 </div>

@@ Строка 2: / Строка 2: @@
 {{Якорь|Башталышы}}
 <div class="row  phis-bg"><div class="maintext large-8 medium-7 columns"><!-- Page Content -->
 Натуралдык сандар үчүн кийинки амалдар аныкталган: кошуу, кемитүү, көбөйтүү, бөлүү, даражага көтөрүү жана тамырдан чыгаруу.  Эки  амалдын негизинде  гана натуралдык сандарды алышат. Ал кошуу жана көбөйтүү амалы.

@@ Строка 262: / Строка 262: @@
 <div class="shadow radius sbstyle" style="margin-top:20px;">
 <div class="row">
-<div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="background-color:lightgrey;">Волшебные числа в произведениях устного народного творчества
+<div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="background-color:lightgrey;">Элдик көркөм чыгармаларында сыйкырдуу сандар</div>
 </div>
 Кылымдар бою эл ичинде акылдуу макал лакаптар айтылып келген. Аларда кылымдан кылымга негизги турмуштук мааниси сакталып келатат. Сандардын макал лакаптарда колдонулушу адамдардагы байыркы убактан берки сандык эсептин өсүшүн сүрөттөйт. Макалдардагы эсептер өзгөчө мааниге ээ, анткени  ар бир сан мурун кандайдыр бир  башкача түшүнүктү берген.