KR:Математика: Комбинаториканын негиздери - История изменений

Admine2 в 09:01, 22 октября 2018

2018-10-22T09:01:04Z

Msu05 в 15:58, 3 сентября 2018

2018-09-03T15:58:43Z

Admine2: /* Библиография */

2018-08-23T13:49:29Z

‎Библиография

Azim: /* Комбинаторика программалоодо */

2018-08-19T04:04:22Z

‎Комбинаторика программалоодо

Azim: /* Ыктымалдуулук. Негизги түшүнүктөр */

2018-08-19T03:59:21Z

‎Ыктымалдуулук. Негизги түшүнүктөр

Azim: /* Комбинаториканын негизги формулалары */

2018-08-19T03:49:53Z

‎Комбинаториканын негизги формулалары

Azim: /* Комбинаторика түшүнүгү */

2018-08-19T03:41:53Z

‎Комбинаторика түшүнүгү

Azim: /* Комбинаториканын өнүгүү тарыхынан */

2018-08-19T03:38:37Z

‎Комбинаториканын өнүгүү тарыхынан

Admine2 в 13:51, 14 августа 2018

2018-08-14T13:51:11Z

Admine2 в 05:47, 5 июля 2018

2018-07-05T05:47:31Z

@@ Строка 323: / Строка 323: @@
 <div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="margin-top:20px">Тестти өтүңүз</div>
 </div>
-<a href="/mediawiki/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Основы комбинатори/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
+<a href="/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Основы комбинатори/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
 </div>
 {{lang|Математика: Основы комбинаторики}}

@@ Строка 9: / Строка 9: @@
 Мындан 35 кылым мурун египеттик фараон Тутанхамонду көмүү зыйнатында пирамидага кошо коюлган предметтердин арасынан байыркы “сенет” оюнунда колдонгон үч горизонт фигурасындагы досканын табылгандыгы. Кийинчерээк шахмат, шашки жана нардалар табылгандыгы. Булар табылган ар бир оюнолуучу фигуралар сунушталган оюнда фигуралардын ары бери жылдырылышы аныкталган айкалышты кармануу менен ким туура билген жана ойногон оюнчу гана натыйжада утушка ээ болоорун түшүнүшкөн.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Комбинаториканын_өнүгүү_тарыхы.mp4|400px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Комбинаториканын_өнүгүү_тарыхы.mp4]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Комбинаториканын_өнүгүү_тарыхы.mp4|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Комбинаториканын_өнүгүү_тарыхы.mp4]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div><br clear=all />
@@ Строка 20: / Строка 20: @@
 Жөнөкөй бир мисал карап көрөлү. Мейли, краска куюлган 4 челек бар: кызыл (К), сары (С), жашыл (Ж) жана күрөң (Кң), жана биз аларды коробкаларга ар биринде ар башка эки челектен кылып салышыбыз керек болот. Биз аны төмөндөгүчө аткарсак болот:
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_—кт.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_—кт.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_—кт.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_—кт.gif]]}}</div>
 Бизде алты ар түрдүү ыкма бар, эгерде бир коробкада сары жана кызыл болсо, анда ал кызыл жана сары челек краска менен бирдей болот. Бирок, эгерде бир түгөй түстөр менен белгилей турган болсок, анда он эки ыкма бар, анткени кызыл-сары түс менен сары-кызылдын айырмасы бар болот.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_1.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_1.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_1.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_1.gif]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div><br clear=all />
@@ Строка 59: / Строка 59: @@
 Андан соң, ар бир санга 2ден кесинди туташтырабыз. Алардан ары улап ар бир кесиндинин учуна 1, 4, 7 сандарын жазабыз. Жыйынтыгы: 14, 17, 41 47, 71, 74 болот. Б. А. баары 6 сан болот. Бул схема даракка окшош болгондуктан “дарак” деп аталат.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 2 способ.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 2 способ.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 2 способ.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример 2 2 способ.gif]]}}</div>
 <div class="textblock">{{center|Көбөйтүүнүн эрежеси. Эгерде А объектини m ыкма менен жана эгерде ар бир жолкуда В объектини п ыкма менен тандалса,
@@ Строка 101: / Строка 101: @@
 '''Комбинаториканын касиеттери:'''
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Шахматная_доска_абстрация.jpg|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Шахматная_доска_абстрация.jpg]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Шахматная_доска_абстрация.jpg|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Шахматная_доска_абстрация.jpg]]}}</div>
 Которулуштуруу деп, элементтери тартиби менен жайгашкан көптүк аталат. N элементтен турган мүмкүн болушунча которулуштуруу бул формула менен эсептелинет:   Pn = n!
@@ Строка 121: / Строка 121: @@
 ''Чыгарылышы''.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример № 5.png|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример № 5.png]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример № 5.png|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пример № 5.png]]}}</div>
 n элементтен турган жана ар бир көптүктөгү k элементи бар көптүктөрдү n элементтен турган k элементтүү айкалышуу деп аталат. (Айкалышуу элементтеринен гана айырмаланат, тартиби маанилүү эмес: : ab жана ba –бул тиги да бул да айкалышуу) жана бул формула менен эсептелинет:
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Формула_сочетаний.png|100px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:formula_razme.png|100px]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Формула_сочетаний.png|100px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:formula_razme.png|100px]]}}</div>
 Орун алмашуу, которулуу, айкаыштыруу бул барабарсыздык менен байланышат:
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Число размещений, перестановок и сочетаний.png|100px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Число размещений, перестановок и сочетаний.png]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Число размещений, перестановок и сочетаний.png|100px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Число размещений, перестановок и сочетаний.png]]}}</div>
@@ Строка 150: / Строка 149: @@
 Алты бирдей жасалган корточкага К, Б, И, К, Е, Ш тамгалары жазылган. Карточкалар аралаштырылып кокустук боюнча бир катарга тизилет. Натыйжада БИШКЕК деп жазылып калгандай ыктымалдуулук эмнеге барабар болоорун тапкыла.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Бишкек.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Бишкек.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Бишкек.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Бишкек.gif]]}}</div>
 '''Чыгарылышы'''.
@@ Строка 168: / Строка 167: @@
 Маселени чыгаруу үчүн маселенин коюлуш шартына карата элементтерди өз ара жайгаштырууну колдонуу керек. Дыйкан бул жерде эчкини алып өтүү менен башташ керек болот. Андан соң жээке келип карышкырды тиги жээке алып келип кайра өзү менен кошо эчкини берки жээке ала кетиши керек болот. Ал жактан эчкини таштап капустаны тиги карышкыр турган жээкке алып келиш керек. Андан соң кайтып келип эчкини алып өтөт.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Волк_коза_капутса.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Волк_коза_капутса.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Волк_коза_капутса.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Задача_Волк_коза_капутса.gif]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div><br clear=all />
@@ Строка 192: / Строка 191: @@
 Мисал катары башка санды санга 2, 4, 5, жана 7 (коэффициентке) көбөйтүүдө пандигиталдуулугун сактаган сан катары 1098765432 келтирсек болот. Эгерде 123456789ны 8ге жана 9га көбөйтсөк бул сандын толук палиндрому келип чыгат. Эгерде көбөйүүчүнү жана кошулуучуларды 1ге чоңойтсок, жыйынтыгы ондо экиге чейинки разраддагы 1 1диктен турган сан пайда болот.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пандигитальные_квадраты.gif|500px]]}}</div>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Пандигитальные_квадраты.gif]]}}</div>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пандигитальные_квадраты.gif|400px]]}}</div>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Пандигитальные_квадраты.gif]]}}</div>
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div><br clear=all />

@@ Строка 319: / Строка 319: @@
 # Пифагор
 # Комбинаторика
 </div>
 {{lang|Математика: Основы комбинаторики}}

@@ Строка 180: / Строка 180: @@
 Пандигиталдык сандары бар маселелерди логикалык сыяктуу эле керек болсо андан да жөнөкөй чыгарылат, анткени комбинатордук объектилер өзүнө сандарды камтыйт.
-Число 123456789 — наименьшее пандигитальное число в десятичной системе счисления. При умножение на 8 результатом будет 987654312 — другое пандигитальное число, близкое к палиндрому исходного, за исключением двух последних цифр, обменявшихся местами. Это число также сохраняет свою пандигитальность при умножении:
+Ондук эсептөө системасындагы пандигиталдык эң кичине сан 123456789 саны эсептелинет. 987654321 ге 8ди көбөйткөндүн натыйжасында пайда болот. Бул 987654321 саны дагы пандигиталдык сан болуп саналат. Бул саны дагы көбөйтүүнүн натыйжасында өзүнүн пандигиталдуулугун сактайт:
 - 2ге   123456789 ∙ 2 = 246913578,

@@ Строка 141: / Строка 141: @@
 ==Ыктымалдуулук. Негизги түшүнүктөр==
-Ыктымалдуулук теориясында бир нече жолу кубулуштарды, тажрыйбаларды, эксперименттерди байкоо текшрүү (сыноо) деп аталат. Текшерүү (сыноонун) жыйынтыгын окуя деп айтабыз. Мисалы, экзамен тапшыруу- бул сыноо; аныкталган баа алуу – бул окуя, оюн кубикти ыргытуу же өкчөө – бул сыноо; тиги же бул тараы менен түшүү же упайдын саны – бул окуя.
+Ыктымалдуулук теориясында бир нече жолу кубулуштарды, тажрыйбаларды, эксперименттерди байкоо текшрүү (сыноо) деп аталат. Текшерүү (сыноонун) жыйынтыгын окуя деп айтабыз. Мисалы, экзамен тапшыруу- бул сыноо; аныкталган баа алуу – бул окуя, оюн кубикти ыргытуу же өкчөө – бул сыноо; тиги же бул тарабы менен түшүү же упайдын саны – бул окуя.
 Ыктумалдуулук – бул окуянын пайда болуш мүмкүндүгүн мүнөздөөчү сан. Ар бир мүмкүн болгон сыноонун жыйынтыкгы элементардык жыйынтык деп аталат.
-Рнын ыктымалдуулугу А окуясынын ошол окуяга карата боло (ишке аша) турган сандын, баардык мүмкүн болгон элементардык жыйынтыкка дал келбеген жалпы топту түзүүчү катышы болот. Р ыктымалдуулук А окуясын Р = m/n , мында m- элементардык жыйынтык; n – сыноодогу баардык мүмкүн болгон элементардык жыйынтыгы, Анын ылайыктуу элементардык жыйынтыгын аныктоочу формула.
+Р нын ыктымалдуулугу А окуясынын ошол окуяга карата боло (ишке аша) турган сандын, баардык мүмкүн болгон элементардык жыйынтыкка дал келбеген жалпы топту түзүүчү катышы болот. Р ыктымалдуулук А окуясын Р = m/n , мында m- элементардык жыйынтык; n – сыноодогу баардык мүмкүн болгон элементардык жыйынтыгы, Анын ылайыктуу элементардык жыйынтыгын аныктоочу формула.
 Маселе

@@ Строка 69: / Строка 69: @@
 '''Чыгарылышы''':
-Биринчи эки орунду санды үч ыкма менен тандоого болот. Биринчи санды тандагансоң, экинчи санды калган сандардан эки ыкма менен тандаса болот. Андан соң, изделүүчү үч маанилүү сандын жалпы саны 3*2 санын көбөйтүндүсүнө, бюаю 6га барабар болот.  искомых трехзначных чисел равно произведению 3∙2, т.е. 6.
+Биринчи эки орунду санды үч ыкма менен тандоого болот. Биринчи санды тандаган соң, экинчи санды калган сандардан эки ыкма менен тандаса болот. Андан соң, изделүүчү үч маанилүү сандын жалпы саны 3*2 санын көбөйтүндүсүнө, б.а. 6га барабар болот.
 '''Жообу''': 6 саны.

@@ Строка 18: / Строка 18: @@
 Комбинато́рика  — дисктреттик объектилерди, көптүктөр (айкалышы, ордун которуусу, жылдырылышы жана элементтерин саноодо) жана алар менен катыштар (айталы, жеке тартипте); латын сөзүнөн combinare которгондо – бириктирүү, айкалышы деп түшүндүрөт. Комбинаторика математиканын башка чөйрөлөрү менен да байланышкан – алгебра, геометрия, ыктымалдуулук теориясы жана билимдин ар түрдүү чөйрөлөрүндө да колдонулат.
-Жөнөкөй бир мисал карап көрөлү. Мейли, краска куюлган 4 челек бар: кызыл (К), сары (С), жашыл (Ж) жана күрөң (Кң), жана биз аларды коробкаларга ар биринде ар башка эки челектен кылып счалышыбыз керек болот. Биз аны төмөндөгүчө аткарсак болот:
+Жөнөкөй бир мисал карап көрөлү. Мейли, краска куюлган 4 челек бар: кызыл (К), сары (С), жашыл (Ж) жана күрөң (Кң), жана биз аларды коробкаларга ар биринде ар башка эки челектен кылып салышыбыз керек болот. Биз аны төмөндөгүчө аткарсак болот:
 <div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Простой_пример_—кт.gif|500px]]}}</div>

@@ Строка 5: / Строка 5: @@
 ==Комбинаториканын өнүгүү тарыхынан==
-Адам баласы биздин заманга чейинки тарыхта эле тиги же бул предметти тандоо, аларды аныкталган тартипте жайгаштыруу, алардын арасынан ар кандай жайгашкандарынын эң ыңгайлуусун издеп табуу, мергенчилиер менчиликте жүрүшүп, жоокерлер – салгылаш учурунда, аспаптарды – жумуш учурунда эң мыкты абалдагысын тандоо сыяктуу маселелерди жолуктурушкан. Кийимдеги жасалгалоо, идиштеги сүрөттөр, жебенин учундагы канаттын сабынын жайгашышы дагы аныкталган ыкма менен кооздолунган. Өндүрүшүк жана коомдук мамилелердин мүмкүнчүлүккө жараша татаалданышы дагы барган сайынтартиби, иерархиясы, топтоштурулушу жөнүндөгү жалпы түшүнүктүн негизинде колдонулуп келген. Кол өнөрчүлүк жана соода-сатыктын өнүгүшү ошол багыт менен өнүгө баштаган. Комбинатордук көндүмдөр эс алуу учурунда да пайдалуу экендиги тастыкталган. Ал чуркоо жарышында, секирүүдө, дискти ыргытуу оюндары учурунда биринчи кезекте эсептөө билгичтигин, пладын ала план курууну жана каршылашынын кадамдарын алдын ала көрө билүү керек болгон.
+Адам баласы биздин заманга чейинки тарыхта эле тиги же бул предметти тандоо, аларды аныкталган тартипте жайгаштыруу, алардын арасынан ар кандай жайгашкандарынын эң ыңгайлуусун издеп табуу, мергенчилилер менчиликте жүрүшүп, жоокерлер – салгылаш учурунда, аспаптарды – жумуш учурунда эң мыкты абалдагысын тандоо сыяктуу маселелерди жолуктурушкан. Кийимдеги жасалгалоо, идиштеги сүрөттөр, жебенин учундагы канаттын сабынын жайгашышы дагы аныкталган ыкма менен кооздолгон. Өндүрүшүк жана коомдук мамилелердин мүмкүнчүлүккө жараша татаалданышы дагы барган сайын тартиби, иерархиясы, топтоштурулушу жөнүндөгү жалпы түшүнүктүн негизинде колдонулуп келген. Кол өнөрчүлүк жана соода-сатыктын өнүгүшү ошол багыт менен өнүгө баштаган. Комбинатордук көндүмдөр эс алуу учурунда да пайдалуу экендиги тастыкталган. Ал чуркоо жарышында, секирүүдө, дискти ыргытуу оюндары учурунда биринчи кезекте эсептөө билгичтигин, пладын ала план курууну жана каршылашынын кадамдарын алдын ала көрө билүү керек болгон.
 Мындан 35 кылым мурун египеттик фараон Тутанхамонду көмүү зыйнатында пирамидага кошо коюлган предметтердин арасынан байыркы “сенет” оюнунда колдонгон үч горизонт фигурасындагы досканын табылгандыгы. Кийинчерээк шахмат, шашки жана нардалар табылгандыгы. Булар табылган ар бир оюнолуучу фигуралар сунушталган оюнда фигуралардын ары бери жылдырылышы аныкталган айкалышты кармануу менен ким туура билген жана ойногон оюнчу гана натыйжада утушка ээ болоорун түшүнүшкөн.

← Предыдущая		Версия 13:51, 14 августа 2018
Строка 1:		Строка 1:
−	~~__NOTOC__~~
	<div class="row mat-bg">		<div class="row mat-bg">
	<div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->		<div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->

@@ Строка 3: / Строка 3: @@
 <div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->
 {{Якорь|Башталышы}}
 ==Комбинаториканын өнүгүү тарыхынан==