KR:Математика: Бөлчөктүк сандар - История изменений

Admine2 в 08:51, 22 октября 2018

2018-10-22T08:51:43Z

Msu05 в 10:34, 2 сентября 2018

2018-09-02T10:34:36Z

Admine2: /* Библиография */

2018-08-23T13:31:15Z

‎Библиография

Azim в 07:00, 19 августа 2018

2018-08-19T07:00:18Z

Azim: /* Глоссарий */

2018-08-07T13:12:56Z

‎Глоссарий

Azim: /* Бөлчөктүк сандар кантип жазылат? */

2018-08-07T13:12:25Z

‎Бөлчөктүк сандар кантип жазылат?

Azim: /* Бөлчөктүк сандар деген эмне? */

2018-08-07T13:11:20Z

‎Бөлчөктүк сандар деген эмне?

Admine2 в 08:57, 15 июля 2018

2018-07-15T08:57:44Z

Admine2 в 05:44, 5 июля 2018

2018-07-05T05:44:50Z

Msu05 в 15:25, 4 июня 2018

2018-06-04T15:25:11Z

@@ Строка 120: / Строка 120: @@
 <div class="large-10 small-10 large-centered small-centered columns rubric" style="margin-top:20px">Тестти өтүңүз</div>
 </div>
-<a href="/mediawiki/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Дробные числа/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
+<a href="/docs/Tests/Mathematic/Kyr/Дробные числа/res/index.html" class="test_hover" onclick="this.target='_blank'"> <div align="center" class="test_div_hover" style="width:300px; height:auto; float:non; text-indent:0"><span class="test_hover_state"></span> [[file:Corbis.jpg|class=testirovanie|Тестти өтүңүз|link=]]</div></a>
 </div>
 </div>
 {{lang|Математика: Дробные числа}}

@@ Строка 19: / Строка 19: @@
 Үтүрдүн оң жагындагы разряддар андан ары уланышы мүмкүн жана алар үчүн атайын эреже бар: ар бир разряддын бирдиги  мурдакы разряддын бирдигинен 10 эсеге кичине. Үтүрдөн кийинки биринчи разряд ондук бөлчөк деп аталат. Үтүрдөн кийинки экинчи разряд жүздүк бөлчөк, үтүрдөн кийинки үчүнчү разряд миңдик бөлчөк болот. Сандардын жана үтүрдүн жардамы менен жазылган бөлчөктөр ондук бөлчөктөр деп аталышат, ал эми бөлчөктүн сызыгынын жардамы менен жазылган бөлчөк кадимки бөлчөк деп аталат.
-<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg|500px]]}}</div><br>
+<div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg]]}}</div><br>
-<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg|500px]]}}</div><br>
+<div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg]]}}</div><br>
 Жөнөкөй бөлчөктүн ондук түрүн жазуу үчүн алымды бөлүмгө бөлүү керек.
@@ Строка 76: / Строка 76: @@
 Кадимки бөлчөктөрдү окуп үйрөнүүдө кайсы бөлчөк туура экендигин, кайсынысы туура эмес  эстеп калуу кыйын, бөлүм менен алым кандай оорундарды ээлейт.
-{{center|[[Файл:Виды_дробей_к.я..jpg]]}}
+{{center|[[Файл:Vidy_drobey_kyrg.jpg]]}}
 </div>
@@ Строка 99: / Строка 99: @@
 <ul class=" example-orbit" data-orbit="" data-options="animation:slide; pause_on_hover:true; animation_speed:500; navigation_arrows:true; resume_on_mouseout: true; timer_speed:4500;" >
    <li class="active">
-     [[file:Жооптор_үчүн_бланк.jpg]]
+     [[file:Blank_jooptorgo.jpg]]
    </li>
   <li>
-      [[file:1-5_суроолор.jpg]]
+      [[file:1-5_suroolor.jpg]]
    </li>
   <li>
-      [[file:6-10_суроолор.jpg]]
+      [[file:6-10_suroolor.jpg]]
    </li>
 <li>
-      [[file:Жооптор.jpg]]
+      [[file:Jooptor.jpg]]
    </li>
 </ul>
-  {{center|[[file:Математический диктант обыкновенные дроби - кыргызча.mp4]]}}
+  {{center|[[file:Math_diktant_kyrg.mp4]]}}
 </div>

@@ Строка 115: / Строка 115: @@
 </div>
-</div></div>
+</div>
 {{lang|Математика: Дробные числа}}

@@ Строка 95: / Строка 95: @@
 </div>
-БМатематикалык жат жазуу баарына белгилүү. Бирок көбүбүз билимибиздин мындай формада текшерилишин каалабайбыз.  Антпешибиз керек! Математикалык жат жазууларды убак-убагы менен  жазып турууда сиз тапшырманы угуп кабыл алганга үйрөнөсүз, а бул болсо лекцияны угууну үйрөнүүгө, мугалимдин сөзү, досторуңдун сөзү деги жалпы угууңузду жакшыртат. Баардык биздин карамагыбыздагы маалымат каналдарынын ичинен угуу каналы көрүүдөн кийинки экинчи ардактуу оорунду ээлейт. Анын мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүү- өтө маанилүү. Ошондуктан өзүңөрдүн күчүңөрдү сынап көргүлө демекчибиз. Тапшырмаларды аткарууга, суроо жоопторун жүктөөгө жана чыгарып алууга болот.
+Математикалык жат жазуу баарына белгилүү. Бирок көбүбүз билимибиздин мындай формада текшерилишин каалабайбыз. Антпешибиз керек! Математикалык жат жазууларды убак-убагы менен  жазып турууда сиз тапшырманы угуп кабыл алганга үйрөнөсүз, а бул болсо лекцияны угууну үйрөнүүгө, мугалимдин сөзү, досторуңдун сөзү деги жалпы угууңузду жакшыртат. Баардык биздин карамагыбыздагы маалымат каналдарынын ичинен угуу каналы көрүүдөн кийинки экинчи ардактуу оорунду ээлейт. Анын мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүү- өтө маанилүү. Ошондуктан өзүңөрдүн күчүңөрдү сынап көргүлө демекчибиз. Тапшырмаларды аткарууга, суроо жоопторун жүктөөгө жана чыгарып алууга болот.
 <ul class=" example-orbit" data-orbit="" data-options="animation:slide; pause_on_hover:true; animation_speed:500; navigation_arrows:true; resume_on_mouseout: true; timer_speed:4500;" >

@@ Строка 31: / Строка 31: @@
 '''Марк Ту́ллий Цицеро́н''' - (лат. Marcus Tullius Cicerō; б.з.ч. 106 – б.з.ч. 43) — байыркы римдик саясий ишмер, оратор жана философ.
-'''Асс''' (эскирген «ас», лат. as, assarius) —уламыш боюнча Сервия Туллиянын убактсында, бирок –Республика болгон доор мезгилинде гана, биринчилерден пайда болгон байыркы римдин коло тыйынынын аталышы.
+'''Асс''' (эскирген «ас», лат. as, assarius) —уламыш боюнча Сервия Туллиянын убактысында, бирок –Республика болгон доор мезгилинде гана, биринчилерден пайда болгон байыркы римдин коло тыйынынын аталышы.
 <div class="light" style="float:right;>[[#Башталышы|Башталышына]]</div><br clear=all />

@@ Строка 17: / Строка 17: @@
 <div class="blocktext">Мисалы, [[Файл:13_4-10.png|40px]] санын 13,4 деп жазсак болот ал эми [[Файл:2_8-10.png|40px]] 2,8 деп жазылат.</div>
-Үтүрдүн оң жагындагы разряддар андан ары уланышы мүмкүн жанан алар үчүн атайын эреже бар: ар бир разряддын бирдиги  мурдакы разряддын бирдигинен 10 эсеге кичине. Үтүрдөн кийинки биринчи разряд ондук бөлчөк деп аталат. Үтүрдөн кийинки экинчи разряд жүздүк бөлчөк, үтүрдөн кийинки үчүнчү разряд миңдик бөлчөк болот. Сандардын жана үтүрдүн жардамы менен жазылган бөлчөктөр ондук бөлчөктөр деп аталышат, ал эми бөлчөктүн сызыгынын жардамы менен жазылган бөлчөк кадимки бөлчөк деп аталат.
+Үтүрдүн оң жагындагы разряддар андан ары уланышы мүмкүн жана алар үчүн атайын эреже бар: ар бир разряддын бирдиги  мурдакы разряддын бирдигинен 10 эсеге кичине. Үтүрдөн кийинки биринчи разряд ондук бөлчөк деп аталат. Үтүрдөн кийинки экинчи разряд жүздүк бөлчөк, үтүрдөн кийинки үчүнчү разряд миңдик бөлчөк болот. Сандардын жана үтүрдүн жардамы менен жазылган бөлчөктөр ондук бөлчөктөр деп аталышат, ал эми бөлчөктүн сызыгынын жардамы менен жазылган бөлчөк кадимки бөлчөк деп аталат.
 <div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg|500px]]}}</div><br>

@@ Строка 10: / Строка 10: @@
 Адамдар күн сайын бир бүтүндү бөлүктөргө бөлөт, аларды бөлүктөр деп аташат. Көбүнчө жарым көп колдонулат- жарым күн, жарым саат, жарым кило. Ошондой эле башка дагы бөлчөктөр колдонулат- үчтүк, чейрек, ондук, жүздүк. Бөлүктөр бир бүтүн нерсени бирдей бөлүккө бөлүүдөн пайда болот (нанды, кагазды) же ченөө бирдиктеринде (саат, киллограмм). Бөлүк ар бир барабар бирдиктин бөлүмү. Бөлүктөр канча бирдей бөлүккө бөлүнгөнүнө жараша аталат. Эки бөлүккө бөлүнгөндө “жарымы” деп аталат, ал эми үчкө бөлүнсө үчтүн бири, төрткө- чейрек. 5 ке 6 га 7 ге бөлүнгөндө бештин, алтынын, жетинин бир бөлүгү делинет. Ошондой эле жарымы үчтөн бири төрттөн биринин оордуна  экинчи, үчүнчү, төртүнчү үлүшү аталыштары  колдонулат. Мисалы үчүнчү, жыйырманчы, жетимиш үчүнчү бөлүктөрү:  [[Файл:Дробь_1_-_3_.png|30px]], [[Файл:1-20.png|30px]], [[Файл:1-73.png|30px]], деп жазылат, үчтүн бири, жыйырманын бири, жетимиш үчтүн бири болуп окулат. Эгерде бирдикти бирдей n бөлүккө бөлсөк, анда [[Файл:1-n.png|30px]] болуп жазылып, эндин бир бөлүгү болуп окулат.
-Математиканын биринчи китептеринде (VII к) бөлчөктөрдү бөлүмү деп аташкан, кийинчерээк  “бөлүнгөн сандар” делинген. Орус тилинде бөлчөк сөзү VIII кылымда пайда болгон, ал “бөлүү”- бөлүктөргө сындыруу, талкалоо этишинен алынган. Сандардын бөлүктөрү же алардын суммаларын Бөлчөк сандар деп аташат. Бөлчөк сандар үчүн бөлчөктүн аталыштары колдонулат. Эски  жетектөөчү китебинде Русьтагы бөлчөктөрдүн кийинки аталыштары  берилген: жарым, үчтөн бир, үчтүн жарымы, төрттүн жарымы, үчтүн жарымынын жарымы, төрттүн жарымынын жарымы, үчтүн жарымынын жарымынын жарымы, (үчтүн кичинеси).
+Математиканын биринчи китептеринде (VII к) бөлчөктөрдү бөлүмү деп аташкан, кийинчерээк  “бөлүнгөн сандар” делинген. Орус тилинде бөлчөк сөзү VIII кылымда пайда болгон, ал “бөлүү”- бөлүктөргө сындыруу, талкалоо этишинен алынган. Сандардын бөлүктөрү же алардын суммаларын Бөлчөк сандар деп аташат. Бөлчөк сандар үчүн бөлчөктүн аталыштары колдонулат. Эски жетектөөчү китебинде Рустагы бөлчөктөрдүн кийинки аталыштары  берилген: жарым, үчтөн бир, үчтүн жарымы, төрттүн жарымы, үчтүн жарымынын жарымы, төрттүн жарымынын жарымы, үчтүн жарымынын жарымынын жарымы, (үчтүн кичинеси).
 ==Бөлчөктүк сандар кантип жазылат?==

← Предыдущая		Версия 08:57, 15 июля 2018
Строка 1:		Строка 1:
−	~~__NOTOC__~~
	<div class="row mat-bg">		<div class="row mat-bg">
	<div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->		<div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->

@@ Строка 3: / Строка 3: @@
 <div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->
 {{Якорь|Начало}}
 ==Бөлчөктүк сандар деген эмне?==

@@ Строка 1: / Строка 1: @@
 __NOTOC__
-<div class="row">
+<div class="row mat-bg">
 <div class="maintext math-back math-bg large-8 medium-7 columns"> <!-- Page Content -->
-{{Якорь|Башталышы}}
+{{Якорь|Начало}}
-<p align="justify">Натуралдык сандардан башка дагы бөлчөктүк сандар бар. Бөлчөктүк сандар же бөлчөктөр натуралдык сандарды тең бөлүккө бөлүүдө алынат: экиге, үчкө, бешке жана андан чоңдорго. Бөлүктөр кээ бирде, бир чоңдукту бүтүн сандар менен ченөө мүмкүн эмес болгон убактарда колдонулат. Мисалы: адамдын боюн бүтүн сан (метр) менен ченеш мүмкүн эмес. </p>
+==Бөлчөктүк сандар деген эмне?==
 <div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:MATEMATIKA_4.mp4|550px|start=1]]}}</div>
 <div class="hide-for-large-up">{{center|[[Файл:MATEMATIKA_4.mp4|550px|start=1]]}}</div>
-<p align="justify">Адамдар күн сайын бир бүтүндү бөлүктөргө бөлөт, аларды бөлүктөр деп аташат. Көбүнчө жарым көп колдонулат- жарым күн, жарым саат, жарым кило. Ошондой эле башка дагы бөлчөктөр колдонулат- үчтүк, чейрек, ондук, жүздүк. Бөлүктөр бир бүтүн нерсени бирдей бөлүккө бөлүүдөн пайда болот (нанды, кагазды) же ченөө бирдиктеринде (саат, киллограмм). Бөлүк ар бир барабар бирдиктин бөлүмү. Бөлүктөр канча бирдей бөлүккө бөлүнгөнүнө жараша аталат. Эки бөлүккө бөлүнгөндө “жарымы” деп аталат, ал эми үчкө бөлүнсө үчтүн бири, төрткө- чейрек. 5 ке 6 га 7 ге бөлүнгөндө бештин, алтынын, жетинин бир бөлүгү делинет. Ошондой эле жарымы үчтөн бири төрттөн биринин оордуна  экинчи, үчүнчү, төртүнчү үлүшү аталыштары  колдонулат. Мисалы үчүнчү, жыйырманчы, жетимиш үчүнчү бөлүктөрү:  [[Файл:Дробь_1_-_3_.png|30px]], [[Файл:1-20.png|30px]], [[Файл:1-73.png|30px]], деп жазылат, үчтүн бири, жыйырманын бири, жетимиш үчтүн бири болуп окулат. Эгерде бирдикти бирдей n бөлүккө бөлсөк, анда [[Файл:1-n.png|30px]] болуп жазылып, эндин бир бөлүгү болуп окулат. </p>
+Адамдар күн сайын бир бүтүндү бөлүктөргө бөлөт, аларды бөлүктөр деп аташат. Көбүнчө жарым көп колдонулат- жарым күн, жарым саат, жарым кило. Ошондой эле башка дагы бөлчөктөр колдонулат- үчтүк, чейрек, ондук, жүздүк. Бөлүктөр бир бүтүн нерсени бирдей бөлүккө бөлүүдөн пайда болот (нанды, кагазды) же ченөө бирдиктеринде (саат, киллограмм). Бөлүк ар бир барабар бирдиктин бөлүмү. Бөлүктөр канча бирдей бөлүккө бөлүнгөнүнө жараша аталат. Эки бөлүккө бөлүнгөндө “жарымы” деп аталат, ал эми үчкө бөлүнсө үчтүн бири, төрткө- чейрек. 5 ке 6 га 7 ге бөлүнгөндө бештин, алтынын, жетинин бир бөлүгү делинет. Ошондой эле жарымы үчтөн бири төрттөн биринин оордуна  экинчи, үчүнчү, төртүнчү үлүшү аталыштары  колдонулат. Мисалы үчүнчү, жыйырманчы, жетимиш үчүнчү бөлүктөрү:  [[Файл:Дробь_1_-_3_.png|30px]], [[Файл:1-20.png|30px]], [[Файл:1-73.png|30px]], деп жазылат, үчтүн бири, жыйырманын бири, жетимиш үчтүн бири болуп окулат. Эгерде бирдикти бирдей n бөлүккө бөлсөк, анда [[Файл:1-n.png|30px]] болуп жазылып, эндин бир бөлүгү болуп окулат.
-<p align="justify">Математиканын биринчи китептеринде (VII к) бөлчөктөрдү бөлүмү деп аташкан, кийинчерээк  “бөлүнгөн сандар” делинген. Орус тилинде бөлчөк сөзү VIII кылымда пайда болгон, ал “бөлүү”- бөлүктөргө сындыруу, талкалоо этишинен алынган. Сандардын бөлүктөрү же алардын суммаларын Бөлчөк сандар деп аташат. Бөлчөк сандар үчүн бөлчөктүн аталыштары колдонулат. Эски  жетектөөчү китебинде Русьтагы бөлчөктөрдүн кийинки аталыштары  берилген: жарым, үчтөн бир, үчтүн жарымы, төрттүн жарымы, үчтүн жарымынын жарымы, төрттүн жарымынын жарымы, үчтүн жарымынын жарымынын жарымы, (үчтүн кичинеси). </p>
+Математиканын биринчи китептеринде (VII к) бөлчөктөрдү бөлүмү деп аташкан, кийинчерээк  “бөлүнгөн сандар” делинген. Орус тилинде бөлчөк сөзү VIII кылымда пайда болгон, ал “бөлүү”- бөлүктөргө сындыруу, талкалоо этишинен алынган. Сандардын бөлүктөрү же алардын суммаларын Бөлчөк сандар деп аташат. Бөлчөк сандар үчүн бөлчөктүн аталыштары колдонулат. Эски  жетектөөчү китебинде Русьтагы бөлчөктөрдүн кийинки аталыштары  берилген: жарым, үчтөн бир, үчтүн жарымы, төрттүн жарымы, үчтүн жарымынын жарымы, төрттүн жарымынын жарымы, үчтүн жарымынын жарымынын жарымы, (үчтүн кичинеси).
-<p align="justify">Биздин күндөргө чейин  кандай аталыштагы бөлчөктөрдүн  жеткенин билүү үчүн видео сюжет көрүүгө чакырабыз. Жөнөкөй эле бөлчөктү жазуу үчүн эки натуралдык сан жана бөлчөк сызыгы керектелет. Бөлчөк сызыгынын астына бөлчөктүн бөлүмү жазылат, ал болсо бөлчөк кайсы бөлүктөн тураарын көрсөтөт. Сызыктын үстүнө алымы жазылат, ал бөлчөк канча бөлүмдүн суммасынан тураарын көрсөтөт. Көбүнчө ондук номерлөө колдонулат. Номерлөөнүн аталышы кийинки эрежеден чыккан: ар бир бирдиктин разряды  мурунку разряддын бирдигинен 10 эсеге чоң. Бирдиктин разряды  натуралдык сандарды жазууда эң кичинеси болуп эсептелет. Мурунку кичине разряддын бирдиги ар бир разряддын бирдигинен 10 эсе кичине болушу керек. Онунчу бөлүктүн бирдигинин разряды оңураак жайгашат жана үтүрдүн разрядынын бирдигин бөлүп турат. </p>
+==Бөлчөктүк сандар кантип жазылат?==
 <div class="blocktext">Мисалы, [[Файл:13_4-10.png|40px]] санын 13,4 деп жазсак болот ал эми [[Файл:2_8-10.png|40px]] 2,8 деп жазылат.</div>
-<p align="justify">Үтүрдүн оң жагындагы разряддар андан ары уланышы мүмкүн жанан алар үчүн атайын эреже бар: ар бир разряддын бирдиги  мурдакы разряддын бирдигинен 10 эсеге кичине. Үтүрдөн кийинки биринчи разряд ондук бөлчөк деп аталат. Үтүрдөн кийинки экинчи разряд жүздүк бөлчөк, үтүрдөн кийинки үчүнчү разряд миңдик бөлчөк болот. Сандардын жана үтүрдүн жардамы менен жазылган бөлчөктөр ондук бөлчөктөр деп аталышат, ал эми бөлчөктүн сызыгынын жардамы менен жазылган бөлчөк кадимки бөлчөк деп аталат.</p>
+Үтүрдүн оң жагындагы разряддар андан ары уланышы мүмкүн жанан алар үчүн атайын эреже бар: ар бир разряддын бирдиги  мурдакы разряддын бирдигинен 10 эсеге кичине. Үтүрдөн кийинки биринчи разряд ондук бөлчөк деп аталат. Үтүрдөн кийинки экинчи разряд жүздүк бөлчөк, үтүрдөн кийинки үчүнчү разряд миңдик бөлчөк болот. Сандардын жана үтүрдүн жардамы менен жазылган бөлчөктөр ондук бөлчөктөр деп аталышат, ал эми бөлчөктүн сызыгынын жардамы менен жазылган бөлчөк кадимки бөлчөк деп аталат.
 <div class="show-for-large-up">{{center|[[Файл:Эстеп_кал.jpg|500px]]}}</div><br>